Wat laat de uitgebreide echo zien?

Voor veel aanstaande ouders is de uitgebreide echo halverwege de zwangerschap de eerste kans om hun baby zo gedetailleerd te zien. Deze echo, ook wel tweedelijnsecho of structureel echoscopisch onderzoek (anomalie-echo) genoemd, is een belangrijk screeningsonderzoek waarbij naar de organen en de groei van de baby wordt gekeken.

Wanneer wordt die gedaan?

De uitgebreide echo wordt meestal gedaan tussen week 18 en 22; ook de richtlijn voor zwangerschapszorg van het Turkse Ministerie van Volksgezondheid raadt de foetale anomalie-echo in deze periode aan. Het onderzoek duurt meestal ongeveer een halfuur. Beweegt de baby veel of ligt die niet goed, dan kan het langer duren; misschien word je gevraagd even te wandelen en terug te komen, of krijg je kort daarna een nieuwe afspraak. Ben je al zo ver en is er nog geen uitgebreide echo gepland, vraag het dan aan je arts. Dit geldt in Turkije; woon je ergens anders, volg dan het advies van je arts en het gezondheidsprogramma van je eigen land.

De echo wordt meestal via je buik gedaan: je ligt in een gedimde kamer, er wordt koude gel op je buik aangebracht en de arts beweegt een echokop over je buik; dat kan een beetje onprettig zijn. Heb je risicofactoren of is er een vermoeden van een probleem, dan kunnen er uitgebreidere of herhaalde echo's met speciale technieken zoals doppler worden gepland.

Waar wordt naar gekeken?

De arts die de echo doet, onderzoekt het lichaam van de baby systematisch en meet de groei:

• Hersenen, wervelkolom en gezicht (ook de lip en het gehemelte)
• Hart
• Buikwand, maag en nieren
• Armen, benen en botten
• De groei en het geschatte gewicht van de baby, op basis van metingen
• De ligging van de placenta, de hoeveelheid vruchtwater en de bloedstroom in de baarmoeder

Bij de echo wordt gezocht naar tekenen van aandoeningen zoals een open ruggetje (spina bifida), een schisis van lip en gehemelte, ernstige hartafwijkingen, openingen in de buikwand, nieren die niet zijn aangelegd en ernstige skeletaandoeningen. Omdat de arts zich op de details concentreert, kan die tijdens de echo een tijdje stil zijn, en soms wordt een collega gevraagd ook naar de beelden te kijken.

Ligt de baby goed, dan is misschien ook het geslacht te zien, en word je misschien gevraagd of je dat wilt weten. Maar dat is niet het hoofddoel van de echo. De uitslag wordt meestal na afloop van de echo uitgelegd, en de meeste aanstaande ouders horen dat er geen tekenen van een aandoening zijn gezien.

Laat de echo alles zien?

Nee. Met een uitgebreide echo kunnen veel structurele afwijkingen worden opgespoord, maar sommige aandoeningen zijn makkelijker te zien dan andere, en sommige zijn helemaal niet zichtbaar. Een normale uitslag sluit dus niet alles uit. Dit is een screeningsonderzoek: wordt er iets gevonden, dan kan je arts meer echo's, een beoordeling door een specialist of diagnostisch onderzoek zoals een vruchtwaterpunctie voorstellen. Jij beslist of je deze onderzoeken laat doen, nadat je volledig bent geïnformeerd.

Bij een echo worden geluidsgolven gebruikt, en tot nu toe is er geen bewijs dat dit de baby schaadt. Toch is het advies om echo's alleen om medische redenen en alleen door opgeleide zorgverleners te laten doen. Een normale echo vervangt geen bezoek aan je arts als je later een probleem hebt, zoals bloedverlies, vochtverlies of minder bewegingen van je baby.

“Bij deze echo kun je niet zakken; het is een kans om je baby beter te leren kennen, dus stel gerust je vragen.”

Voorbereiding op de afspraak

• Kom wat eerder; draag makkelijke kleding waarmee je je buik gemakkelijk kunt ontbloten, en haal een navelpiercing uit als je die hebt.
• Neem je eerdere echo- en onderzoeksuitslagen mee.
• Wil je foto's van je baby, vraag dan van tevoren of dat kan.
• Vraag van tevoren of je blaas vol of leeg moet zijn.
• Wil je iemand meenemen, vraag dan wat de regels van het ziekenhuis zijn.
• Schrijf je vragen op: Waren alle structuren te zien? Is er een vervolgonderzoek nodig? Ligt de placenta goed?