Siêu âm hình thái học cho thấy những gì?

Với nhiều cha mẹ tương lai, siêu âm hình thái học vào giữa thai kỳ là cơ hội đầu tiên được nhìn thấy bé chi tiết đến vậy. Còn được gọi là siêu âm cấp độ hai hoặc siêu âm sàng lọc dị tật, đây là một bước sàng lọc quan trọng giúp đánh giá các cơ quan và sự phát triển của bé.

Khi nào thực hiện?

Siêu âm hình thái học thường được thực hiện từ tuần 18 đến tuần 22; hướng dẫn chăm sóc trước sinh của Bộ Y tế Thổ Nhĩ Kỳ cũng khuyến nghị siêu âm sàng lọc dị tật thai trong khoảng thời gian này. Buổi siêu âm thường kéo dài khoảng nửa giờ. Nếu bé cử động nhiều hoặc không ở tư thế thuận lợi, có thể mất nhiều thời gian hơn; bạn có thể được đề nghị đi bộ một lúc rồi quay lại, hoặc được hẹn lại vào một ngày gần đó. Nếu bạn đã đến những tuần này mà chưa được lên lịch siêu âm hình thái học, hãy hỏi bác sĩ. Điều này áp dụng tại Thổ Nhĩ Kỳ; nếu bạn sống ở nơi khác, hãy làm theo lời khuyên của bác sĩ và chương trình y tế của quốc gia bạn.

Siêu âm thường được thực hiện qua thành bụng: bạn nằm trong một căn phòng ánh sáng dịu, một lớp gel lạnh được bôi lên bụng và bác sĩ di chuyển đầu dò cầm tay trên đó; việc này có thể hơi khó chịu một chút. Nếu bạn có yếu tố nguy cơ hoặc nghi ngờ có vấn đề, bác sĩ có thể lên kế hoạch siêu âm chi tiết hơn hoặc siêu âm lại bằng các kỹ thuật đặc biệt như Doppler.

Những gì được kiểm tra?

Bác sĩ siêu âm kiểm tra cơ thể bé một cách có hệ thống và đo sự phát triển của bé:

• Não, cột sống và khuôn mặt (bao gồm môi và vòm miệng)
• Tim
• Thành bụng, dạ dày và thận
• Tay, chân và xương
• Sự phát triển và cân nặng ước tính của bé, dựa trên các số đo
• Vị trí bánh nhau, lượng nước ối và dòng máu trong tử cung

Siêu âm tìm dấu hiệu của các tình trạng như tật nứt đốt sống hở, sứt môi và hở hàm ếch, các bất thường tim nghiêm trọng, khuyết thành bụng, thận không phát triển và các bệnh lý xương nặng. Vì bác sĩ đang tập trung vào chi tiết nên có thể im lặng một lúc trong khi siêu âm, và đôi khi có thể nhờ một đồng nghiệp cùng xem hình ảnh.

Nếu bé nằm ở tư thế thuận lợi, có thể thấy được cả giới tính của bé, và bạn có thể được hỏi có muốn biết hay không. Nhưng đó không phải là mục đích chính của buổi siêu âm. Kết quả thường được giải thích sau khi siêu âm xong, và hầu hết cha mẹ tương lai được cho biết là không thấy dấu hiệu bất thường nào.

Siêu âm có thấy được mọi thứ không?

Không. Siêu âm hình thái học có thể phát hiện nhiều khác biệt về cấu trúc, nhưng có tình trạng dễ thấy hơn những tình trạng khác, và có tình trạng hoàn toàn không thấy được. Vì vậy, kết quả bình thường không loại trừ được mọi thứ. Đây là một bước sàng lọc: nếu phát hiện điều gì đó, bác sĩ có thể đề nghị siêu âm thêm, đánh giá bởi chuyên gia hoặc các xét nghiệm chẩn đoán như chọc ối. Bạn là người quyết định có làm các xét nghiệm này hay không sau khi đã được giải thích đầy đủ.

Siêu âm sử dụng sóng âm, và cho đến nay chưa có bằng chứng nào cho thấy siêu âm gây hại cho bé. Dù vậy, siêu âm chỉ nên được thực hiện khi có lý do y khoa và chỉ bởi nhân viên y tế được đào tạo. Kết quả siêu âm bình thường không thay thế việc đi khám bác sĩ nếu sau đó bạn gặp vấn đề như chảy máu, rỉ dịch hoặc bé cử động ít đi.

“Buổi siêu âm này không phải là bài kiểm tra mà bạn có thể trượt; đó là cơ hội để hiểu bé hơn, vì vậy đừng ngại đặt câu hỏi.”

Chuẩn bị cho buổi hẹn

• Đến sớm một chút; mặc quần áo thoải mái, dễ để lộ bụng, và tháo khuyên rốn nếu bạn có đeo.
• Mang theo các kết quả siêu âm và xét nghiệm trước đây.
• Nếu bạn muốn có ảnh của bé, hãy hỏi trước xem có được không.
• Hỏi trước xem bàng quang nên đầy hay rỗng.
• Nếu bạn muốn đưa ai đó đi cùng, hãy kiểm tra quy định của bệnh viện.
• Ghi lại câu hỏi của bạn: Có thấy được tất cả các cấu trúc không? Có cần theo dõi thêm không? Bánh nhau có ở vị trí tốt không?