In de dagen nadat je je baby hebt ontmoet, kunnen vreugde, uitputting, zorgen en tranen allemaal tegelijk komen. Sommige van deze gevoelens komen heel vaak voor en gaan vanzelf over; andere hebben steun en behandeling nodig. Als je het verschil kent, kun je makkelijker op tijd hulp vragen, voor jezelf en voor de mensen van wie je houdt.
De babyblues
Ongeveer 2–3 dagen na de bevalling voelen veel moeders zich verdrietig, angstig en gespannen. Huilen zonder duidelijke reden, moeite met slapen, eten of beslissingen nemen, en twijfelen of je wel voor je baby kunt zorgen, komen in deze tijd veel voor. De babyblues gaat meestal binnen een paar dagen tot twee weken zonder behandeling over. Rusten, hulp aannemen en je gevoelens delen kunnen in deze tijd helpen.
Hoe verschilt een postnatale depressie?
Een postnatale depressie is heftiger, duurt langer en maakt het moeilijk om dagelijkse taken te doen. Die kan beginnen tijdens de zwangerschap, kort na de bevalling of op elk moment in het eerste jaar na de bevalling. Duren sommige van de volgende klachten langer dan twee weken of worden ze steeds erger, dan kan het een postnatale depressie zijn:
- Het grootste deel van de tijd een sombere stemming en hopeloosheid
- Geen plezier meer hebben in dingen waar je vroeger van genoot
- Het gevoel dat je het niet aankunt of dat je een slechte moeder bent; gevoelens van schuld en waardeloosheid
- Voortdurend piekeren, angst, onrust of prikkelbaarheid
- Niet kunnen slapen, zelfs als je de kans hebt
- Moeite met concentreren en beslissingen nemen
- Moeite met het opbouwen van een band met je baby
- Gedachten om jezelf of je baby iets aan te doen
Eerder een depressie hebben gehad, moeilijke gebeurtenissen in je leven, te weinig steun, of een te vroeg geboren of zieke baby kunnen het risico verhogen, maar een postnatale depressie kan elke moeder treffen. Het is geen zwakte en niet jouw schuld. Ook vaders en partners kunnen na de geboorte van een baby een depressie krijgen.
Waar kun je hulp krijgen?
Duren je klachten langer dan twee weken, worden ze erger of kun je het moeilijk aan, wacht dan niet op je nacontrole: ga naar je huisarts, je gynaecoloog of een psychiater. Een postnatale depressie is te behandelen: gesprekstherapie en zo nodig medicijnen werken. Er zijn medicijnen die je kunt gebruiken terwijl je borstvoeding geeft; vertel je arts zeker of je borstvoeding geeft.
Je kunt ook zelf een paar stappen zetten:
- Praat over je gevoelens met je partner, iemand die dicht bij je staat of een zorgverlener.
- Vraag hulp bij de boodschappen, het huishouden en de zorg voor de baby, en neem hulp aan als die wordt aangeboden.
- Slaap en rust wanneer je maar kunt.
- Ga elke dag wandelen, ook al is het maar kort.
- Grijp niet naar alcohol of andere middelen om met je gevoelens om te gaan.
“Hulp vragen hoort bij een goede moeder zijn; je hoeft dit niet alleen te dragen.”
Noodgevallen
Heb je gedachten om jezelf of je baby iets aan te doen, zie of hoor je dingen die er niet zijn, of ontstaan er plotseling ernstige verwardheid, overmatige opwinding of slapeloosheid, bel dan meteen je lokale alarmnummer of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp. Deze aandoening, een kraambedpsychose, is zeldzaam maar een medisch noodgeval; die begint meestal plotseling in de eerste twee weken na de bevalling. Iemand die het heeft, beseft misschien niet dat ze ziek is, dus het is belangrijk dat ook je partner en familie deze tekenen kennen.
Bronnen
- NHS – Postnatal depression
- NHS – Postpartum psychosis
- ACOG – Postpartum Depression
- WHO – Perinatal mental health
Meyu is een hulpmiddel voor informatie en bijhouden; het vervangt geen medische diagnose of behandeling.