Buồn bã sau sinh (baby blues) hay trầm cảm sau sinh?

Trong những ngày sau khi gặp bé, niềm vui, sự kiệt sức, lo lắng và nước mắt có thể đến cùng lúc. Một số cảm xúc này rất thường gặp và tự qua đi; số khác cần được hỗ trợ và điều trị. Biết được sự khác biệt giúp bạn dễ tìm trợ giúp kịp thời hơn, cho chính bạn và cho những người bạn yêu thương.

Buồn bã sau sinh (baby blues)

Khoảng 2–3 ngày sau sinh, nhiều bà mẹ cảm thấy buồn, lo âu và căng thẳng. Khóc mà không rõ lý do, khó ngủ, khó ăn hoặc khó đưa ra quyết định, và nghi ngờ khả năng chăm sóc bé của mình là những điều thường gặp vào thời gian này. Buồn bã sau sinh thường tự hết trong vài ngày đến hai tuần mà không cần điều trị. Nghỉ ngơi, nhận sự giúp đỡ và chia sẻ cảm xúc có thể giúp ích trong thời gian này.

Trầm cảm sau sinh khác thế nào?

Trầm cảm sau sinh nặng nề hơn, kéo dài hơn và khiến bạn khó xoay xở với các công việc hằng ngày. Bệnh có thể bắt đầu trong thai kỳ, ngay sau sinh hoặc bất cứ lúc nào trong năm đầu tiên sau sinh. Nếu một số triệu chứng sau kéo dài hơn hai tuần hoặc ngày càng nặng hơn, đó có thể là trầm cảm sau sinh:

• Tâm trạng chán nản và vô vọng gần như mọi lúc
• Không còn thích thú với những điều trước đây bạn yêu thích
• Cảm thấy mình không thể đối phó hoặc mình là một người mẹ tồi; cảm giác tội lỗi và vô dụng
• Luôn lo lắng, sợ hãi, bồn chồn hoặc cáu kỉnh
• Không ngủ được ngay cả khi có cơ hội
• Khó tập trung và khó đưa ra quyết định
• Khó gắn kết với bé
• Có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc làm hại bé

Từng bị trầm cảm trước đây, trải qua biến cố khó khăn trong cuộc sống, không có đủ sự hỗ trợ, hoặc có em bé sinh non hay không khỏe có thể làm tăng nguy cơ, nhưng trầm cảm sau sinh có thể xảy ra với bất kỳ bà mẹ nào. Đó không phải là sự yếu đuối hay lỗi của bạn. Người cha và người bạn đời cũng có thể bị trầm cảm sau khi em bé chào đời.

Bạn có thể tìm trợ giúp ở đâu?

Nếu các triệu chứng đã kéo dài hơn hai tuần, ngày càng nặng hơn hoặc bạn đang rất khó xoay xở, đừng chờ đến lần khám sau sinh: hãy đi khám bác sĩ gia đình, bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ tâm thần. Trầm cảm sau sinh có thể điều trị được: liệu pháp trò chuyện và, khi cần, dùng thuốc đều có hiệu quả. Có những loại thuốc dùng được khi đang cho con bú; hãy nhớ cho bác sĩ biết nếu bạn đang cho con bú.

Bạn cũng có thể tự thực hiện một số bước:

• Chia sẻ cảm xúc với bạn đời, người thân thiết hoặc nhân viên y tế.
• Nhờ giúp đỡ việc mua sắm, việc nhà và chăm sóc bé, và nhận sự giúp đỡ khi được đề nghị.
• Ngủ và nghỉ ngơi bất cứ khi nào có thể.
• Đi bộ mỗi ngày, dù chỉ một chút.
• Đừng tìm đến rượu bia hay các chất khác để đối phó với cảm xúc.

“Nhờ giúp đỡ là một phần của việc làm một người mẹ tốt; bạn không phải gánh vác điều này một mình.”

Trường hợp khẩn cấp

Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc làm hại bé, nếu bạn nhìn thấy hoặc nghe thấy những thứ không có thật, hoặc nếu đột nhiên xuất hiện tình trạng lú lẫn nặng, kích động quá mức hoặc mất ngủ, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn sống ngay hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất. Tình trạng này, gọi là loạn thần sau sinh, hiếm gặp nhưng là một cấp cứu y khoa; nó thường bắt đầu đột ngột trong vòng hai tuần đầu sau sinh. Người mắc bệnh có thể không nhận ra mình bị bệnh, vì vậy điều quan trọng là bạn đời và gia đình bạn cũng biết những dấu hiệu này.