Plan porodu to krótka lista preferencji, która mówi lekarzowi i zespołowi porodowemu, co chcesz, żeby działo się podczas porodu i po nim. Spisanie go pomaga uporządkować twoje życzenia i ułatwia porozumienie z zespołem.

Co plan porodu może, a czego nie może

Poród nie zawsze przebiega zgodnie z planem i w ostatniej chwili coś może wymagać zmiany. Plan porodu nie jest umową; to sposób na przekazanie twoich preferencji. Decyzje medyczne potrzebne dla zdrowia mamy i dziecka zawsze mają pierwszeństwo, a lekarz razem z tobą wybierze najbezpieczniejszą opcję dla ciebie i dziecka. Dlatego warto zapisać też odpowiedzi na pytania typu „czego chciałabym, jeśli zdarzy się to i to?”.

Ważne jest też, by podczas pisania planu omówić z lekarzem swoje możliwości i obawy. Dzięki temu lekarz lepiej zrozumie twoje życzenia, wyjaśni, które opcje są dla ciebie odpowiednie, i powie ci, co oferuje szpital.

Co możesz uwzględnić?

  • Gdzie planujesz rodzić i kogo chcesz mieć przy sobie: partnera, mamę czy doulę.
  • Czy chcesz zachować aktywność podczas porodu i które pozycje są dla ciebie wygodne.
  • Twoje preferencje dotyczące łagodzenia bólu: znieczulenie zewnątrzoponowe, oddech i ruch, ciepły prysznic albo informacja, że jeszcze nie zdecydowałaś.
  • Czy chcesz, żeby ktoś był z tobą, jeśli konieczny będzie poród z użyciem próżnociągu, kleszczy lub cesarskie cięcie.
  • Twoje życzenia dotyczące sali: przyciemnione światło, własna muzyka, cisza, zdjęcia.
  • Sprzęt, z którego chcesz korzystać: piłka porodowa, maty lub, jeśli szpital ją ma, wanna porodowa.
  • Jeśli rodzisz w szpitalu klinicznym, czy zgadzasz się na obecność studentów i lekarzy w trakcie szkolenia.
  • Jak chcesz karmić dziecko.

Zaraz po porodzie

Zapisz też swoje życzenia na pierwszą godzinę. Położenie dziecka na twojej klatce piersiowej w kontakcie skóra do skóry zaraz po porodzie zapewnia mu ciepło i spokój, a Światowa Organizacja Zdrowia zaleca rozpoczęcie karmienia piersią w ciągu pierwszej godziny. Zaciśnięcie pępowiny nie wcześniej niż 1 minutę po porodzie (późne odpępnienie) również należy do zaleceń WHO. Porozmawiaj wcześniej z lekarzem o tym, czy chcesz, żeby twój partner przeciął pępowinę, oraz o rutynowej opiece nad dzieckiem, takiej jak witamina K i szczepionka przeciw WZW typu B.

Jak go napisać i z kim porozmawiać

  • Pisz krótko: jednostronicową listę punktów zespół szybko przeczyta.
  • Na górze umieść 3 lub 4 rzeczy, które są dla ciebie najważniejsze.
  • Używaj języka próśb, a nie poleceń, np. „jeśli to możliwe, chciałabym…”.
  • Zapytaj wcześniej o zasady obowiązujące w szpitalu: to, czy osoba towarzysząca może wejść na salę porodową, czy możesz pić wodę podczas porodu i jak wygląda kontakt skóra do skóry oraz późne odpępnienie, może się różnić w zależności od szpitala.
  • Przejrzyj plan z lekarzem około 32. tygodnia i wcześniej zapisz swoje pytania.
  • Włóż kopię do torby do szpitala i omów plan z partnerem lub osobą towarzyszącą przy porodzie.

W sekcji Plan porodu w Meyu możesz wybrać swoje preferencje dotyczące rodzaju porodu, łagodzenia bólu, tego, kto będzie z tobą, otoczenia podczas porodu, czasu zaraz po porodzie i opieki nad noworodkiem, a także dodać własne notatki. Plan możesz zapisać jako PDF, żeby udostępnić go lekarzowi, albo wydrukować i włożyć do torby do szpitala.

“Plan porodu nie jest umową; to lista preferencji, dzięki której ty i twój zespół mówicie tym samym językiem.”

Bez względu na plan, z tym nie czekaj

Zadzwoń do lekarza lub do szpitala, gdy skurcze pojawiają się co 5 minut lub częściej. Jeśli odejdą ci wody, masz krwawienie, dziecko rusza się mniej niż zwykle albo regularne skurcze zaczną się przed 37. tygodniem, od razu jedź do szpitala.

Źródła

  1. NHS: What to include in your birth plan
  2. WHO: Making childbirth a positive experience (intrapartum care recommendations, 2018)
  3. WHO: Breastfeeding
  4. WHO: Anaemia (fact sheet; delayed cord clamping)

Meyu to narzędzie informacyjne i do monitorowania; nie zastępuje diagnozy ani leczenia.