Sáu tuần đầu sau sinh: ra máu, vết khâu và dấu hiệu cảnh báo

Trong những tuần đầu sau sinh, cơ thể bạn đang hồi phục sau một thay đổi rất lớn. Một số triệu chứng là bình thường trong thời gian này, trong khi những triệu chứng khác cần được trợ giúp y tế ngay. Biết phân biệt giúp bạn tự tin chăm sóc bản thân.

Ra máu sau sinh

Sau sinh, bạn sẽ bị ra máu âm đạo, kể cả khi sinh mổ. Ra máu nhiều trong những ngày đầu, sau đó giảm dần trong vài tuần, chuyển sang màu nâu và cuối cùng thì hết. Trong khi cho con bú, máu có thể đỏ hơn và nhiều hơn vì tử cung co lại, và bạn có thể thấy đau quặn giống đau bụng kinh. Để giảm nguy cơ nhiễm trùng, hãy dùng băng vệ sinh thay vì tampon cho đến lần khám sau sinh; thay băng thường xuyên và rửa tay trước và sau khi thay. Nếu bạn ra cục máu đông lớn, hãy báo cho nữ hộ sinh hoặc bác sĩ.

Chăm sóc vết khâu

Nếu bạn được khâu do rách tầng sinh môn hoặc do cắt tầng sinh môn (một vết cắt nhỏ trong khi sinh), vết khâu thường lành trong vòng một tháng; đau kéo dài hơn 2–3 tuần là không bình thường. Những điều sau có thể giúp ích:

• Rửa hằng ngày bằng nước ấm và thấm khô nhẹ nhàng.
• Dội nước ấm lên vùng sinh dục ngoài trong khi đi tiểu có thể giảm cảm giác xót; uống nhiều nước cũng giúp ích.
• Khi đi đại tiện, hãy ấn nhẹ một miếng băng sạch lên vết khâu và cố gắng không rặn mạnh.
• Chườm đá bọc trong khăn có thể giảm đau; không đặt đá trực tiếp lên da.
• Các bài tập sàn chậu giúp vết thương mau lành; hãy nhờ nữ hộ sinh hoặc bác sĩ hướng dẫn cách tập.
• Nếu bạn đang cho con bú, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng thuốc giảm đau.

Nếu vết khâu đau hơn, có dịch mùi hôi, hoặc vùng xung quanh bị đỏ và sưng, đó có thể là nhiễm trùng; hãy đi khám bác sĩ hoặc nữ hộ sinh càng sớm càng tốt.

Khi nào cần trợ giúp ngay

Băng huyết sau sinh thường xảy ra trong 24 giờ đầu nhưng có thể xảy ra đến 12 tuần sau sinh. Tiền sản giật cũng có thể xuất hiện sau sinh; thường gặp nhất trong 48 giờ đầu nhưng có thể xuất hiện đến 6 tuần sau, ngay cả khi huyết áp của bạn chưa bao giờ cao trong thai kỳ. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc bệnh viện:

• Chảy máu đột ngột hoặc rất nhiều: thấm đẫm một hoặc nhiều miếng băng vệ sinh trong một giờ hoặc ra cục máu đông to hơn quả trứng, đặc biệt khi kèm chóng mặt, cảm giác muốn ngất hoặc tim đập nhanh
• Đau đầu dữ dội không dứt hoặc ngày càng nặng hơn, nhìn mờ hoặc thấy chớp sáng, đau dưới xương sườn, buồn nôn và nôn, hoặc phù đột ngột ở mặt hay tay
• Sốt từ 38°C trở lên, ớn lạnh, hoặc bụng đau, ấn đau
• Dịch âm đạo có mùi hôi
• Đau, sưng hoặc đỏ ở một bên chân, đặc biệt ở bắp chân
• Đau ngực, khó thở hoặc tim đập nhanh
• Có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc làm hại bé

Trong trường hợp khẩn cấp như chảy máu rất nhiều, đau ngực, khó thở nặng, ngất xỉu hoặc co giật, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn sống.

“Sau sinh, sức khỏe của chính bạn cũng quan trọng như sức khỏe của bé.”

Khám sau sinh và tự chăm sóc

Sau khi được chăm sóc trong 24 giờ đầu, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị ít nhất ba lần khám nữa trong 6 tuần đầu: lúc 48–72 giờ, trong khoảng từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 14, và vào tuần thứ 6. Những lần khám này tìm các dấu hiệu nguy hiểm ở cả bạn và bé, đồng thời đánh giá sức khỏe tinh thần của bạn; hãy lên lịch hẹn với bác sĩ hoặc bác sĩ gia đình. Hãy nghỉ ngơi bất cứ khi nào có thể và nhờ người giúp đỡ. Nếu bạn cảm thấy rất mệt mỏi, buồn bã hoặc lo âu, hãy báo cho bác sĩ. Thường được khuyên đợi khoảng 6 tuần (40 ngày) sau sinh rồi mới quan hệ tình dục trở lại; sau đó, hãy trao đổi với bác sĩ và bắt đầu khi bạn cảm thấy sẵn sàng. Hãy nhớ rằng bạn có thể mang thai trở lại sớm nhất là 3 tuần sau sinh, và hãy trao đổi với bác sĩ về biện pháp tránh thai.