Pierwsze dni noworodka: pielęgnacja pępka, kąpiel i bezpieczny sen

Pierwsze dni w domu z dzieckiem są cudowne i pełne pytań. Kilka prostych zasad dotyczących pielęgnacji pępka, kąpieli i bezpiecznego snu może sprawić, że te dni będą spokojniejsze.

Pielęgnacja kikuta pępowiny

Pozostały kikut pępowiny wysycha, kurczy się i z czasem sam odpada; powinien odpaść, zanim dziecko skończy 3 tygodnie. Do tego czasu:

• Dbaj, by kikut był czysty i suchy; nie przemywaj go alkoholem.
• Wywiń górną część pieluszki poniżej kikuta, żeby nie zamoczył się moczem.
• Jeśli kikut się zabrudzi, oczyść go czystym wacikiem zwilżonym ciepłą wodą, a potem delikatnie osusz.
• Kilka kropli krwi na pieluszce, gdy kikut odpada, to coś normalnego.

Idź do lekarza, jeśli skóra wokół kikuta się zaczerwieni, pojawi się żółtawa, nieprzyjemnie pachnąca wydzielina lub dziecko płacze, gdy dotykasz kikuta albo skóry wokół niego. Jeśli kikut nie przestaje krwawić, od razu skontaktuj się z lekarzem; jeśli nie odpadł po 3 tygodniach, pokaż go lekarzowi.

Kąpiel

Nie musisz kąpać dziecka codziennie. Wystarczy przecierać mu twarz, szyję, dłonie i pupę wacikami zwilżonymi ciepłą wodą; do każdego oka użyj nowego wacika i przecieraj od nosa na zewnątrz. Jeśli kąpiesz dziecko, najpierw wlej zimną wodę, potem gorącą, dobrze wymieszaj i sprawdź temperaturę wody nadgarstkiem lub łokciem. Nigdy nie zostawiaj dziecka samego w kąpieli, nawet na sekundę. Po kąpieli starannie osusz fałdki skóry. Przy zmianie pieluszki oczyść pupę i okolice narządów płciowych czystymi wacikami zwilżonymi ciepłą wodą i starannie osusz, także fałdki, zanim założysz czystą pieluszkę. Zapytaj położną lub lekarza, jakiego środka myjącego możesz używać.

Bezpieczny sen

Aby zmniejszyć ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej, eksperci zalecają:

• Do każdego snu, w dzień i w nocy, układaj dziecko na plecach.
• Używaj płaskiego, twardego materaca i układaj dziecko tak, by jego stópki dotykały dolnej krawędzi łóżeczka.
• Nie trzymaj w łóżeczku poduszek, kołder, ochraniaczy, zabawek ani niczego, co mogłoby zakryć dziecku twarz lub głowę.
• Przynajmniej przez pierwsze 6 miesięcy niech dziecko śpi w twoim pokoju, ale we własnym łóżeczku.
• Nie pozwalaj dziecku spać na pochyłych powierzchniach; jeśli zaśnie w foteliku samochodowym, jak najszybciej przełóż je do jego płaskiego łóżeczka.
• Nie dopuszczaj do przegrzania dziecka; utrzymuj w pokoju temperaturę 22–24°C, a w przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie 24–26°C.
• Nie zasypiaj z dzieckiem na kanapie ani w fotelu.
• Nie pal i nie pozwalaj nikomu palić przy dziecku.
• Otulanie nie zmniejsza ryzyka nagłej śmierci niemowlęcia; przestań otulać dziecko, gdy zauważysz, że próbuje się przewracać.

Spanie z dzieckiem w jednym łóżku jest ryzykowne, a jeszcze bardziej, jeśli któreś z was pali, piło alkohol lub przyjęło lek powodujący senność albo jeśli dziecko urodziło się przed 37. tygodniem ciąży lub ważyło mniej niż 2,5 kg. Karmienie piersią również zmniejsza ryzyko.

“Na plecach, we własnym łóżeczku, w twoim pokoju: tak w skrócie wygląda bezpieczny sen.”

Kiedy szukać pomocy?

U noworodków objawy choroby mogą szybko stać się poważne. Zadzwoń pod lokalny numer alarmowy lub natychmiast jedź na szpitalny oddział ratunkowy, jeśli twoje dziecko: ma mniej niż 3 miesiące i temperaturę 38°C lub wyższą albo poniżej 36°C; oddycha bardzo szybko lub z wysiłkiem, postękuje albo przy każdym oddechu wciąga brzuch; ma niebieską, szarą lub bardzo bladą skórę, wargi lub język; trudno je dobudzić; ma wysypkę, która nie blednie po uciśnięciu; ma drgawki; albo od 12 godzin nie miało mokrej pieluszki.

Jeśli dziecko nie chce jeść, jest wiotkie lub nietypowo senne albo jego skóra lub białka oczu żółkną, skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia. Jeśli czujesz, że coś jest nie tak, nie wahaj się prosić o pomoc, nawet w nocy.