Những ngày đầu của bé sơ sinh: chăm sóc rốn, tắm và ngủ an toàn

Những ngày đầu ở nhà cùng bé thật tuyệt vời và đầy những câu hỏi. Một vài nguyên tắc đơn giản về chăm sóc rốn, tắm và ngủ an toàn có thể giúp những ngày này nhẹ nhàng hơn.

Chăm sóc dây rốn

Phần cuống rốn còn lại sẽ khô dần, teo lại và tự rụng theo thời gian; cuống rốn thường rụng trước khi bé được 3 tuần tuổi. Trong thời gian đó:

• Giữ cuống rốn sạch và khô; không bôi cồn lên cuống rốn.
• Gấp mép trên của tã xuống dưới cuống rốn để cuống rốn không bị ướt nước tiểu.
• Nếu cuống rốn bị bẩn, hãy lau bằng bông sạch nhúng nước ấm, rồi thấm khô nhẹ nhàng.
• Có vài giọt máu trên tã khi cuống rốn rụng là bình thường.

Hãy đưa bé đi khám bác sĩ nếu vùng da quanh rốn bị đỏ, có dịch màu vàng mùi hôi, hoặc bé khóc khi bạn chạm vào cuống rốn hay vùng da xung quanh. Nếu cuống rốn tiếp tục chảy máu, hãy liên hệ với bác sĩ ngay; nếu sau 3 tuần cuống rốn vẫn chưa rụng, hãy đưa bé đi kiểm tra.

Tắm cho bé

Bạn không cần tắm cho bé mỗi ngày. Lau mặt, cổ, tay và mông của bé bằng bông nhúng nước ấm là đủ; dùng miếng bông mới cho mỗi bên mắt và lau từ mũi ra ngoài. Nếu tắm cho bé, hãy cho nước lạnh vào trước, rồi đến nước nóng, khuấy đều và thử nước bằng cổ tay hoặc khuỷu tay. Không bao giờ để bé một mình trong chậu tắm, dù chỉ một giây. Sau khi tắm, hãy lau khô cẩn thận các nếp gấp da. Khi thay tã, hãy làm sạch vùng mông và vùng sinh dục bằng bông sạch nhúng nước ấm và lau khô cẩn thận, kể cả các nếp gấp, trước khi mặc tã mới. Hãy hỏi nữ hộ sinh hoặc bác sĩ loại sản phẩm làm sạch nào bạn có thể dùng.

Ngủ an toàn

Để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh, các chuyên gia khuyến nghị:

• Cho bé nằm ngửa trong mọi giấc ngủ, cả ban ngày lẫn ban đêm.
• Dùng nệm phẳng, chắc và đặt bé nằm sao cho chân bé chạm vào cuối nôi.
• Không để gối, chăn bông, tấm quây nôi, đồ chơi và bất cứ thứ gì có thể che mặt hoặc đầu bé trong nôi.
• Trong ít nhất 6 tháng đầu, hãy cho bé ngủ trong phòng của bạn nhưng trên giường riêng của bé.
• Không để bé ngủ trên bề mặt nghiêng; nếu bé ngủ thiếp đi trên ghế ô tô, hãy chuyển bé sang giường phẳng của bé ngay khi có thể.
• Không để bé bị quá nóng; giữ nhiệt độ phòng ở 22–24°C, hoặc 24–26°C với bé sinh non.
• Không ngủ thiếp đi cùng bé trên ghế sofa hoặc ghế bành.
• Không hút thuốc và không để ai hút thuốc gần bé.
• Việc quấn bé không làm giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh; hãy ngừng quấn khi bạn thấy bé bắt đầu cố lật người.

Ngủ chung giường có nguy cơ, và càng nguy hiểm hơn nếu bạn hoặc người bạn đời hút thuốc, đã uống rượu bia hoặc dùng thuốc gây buồn ngủ, hoặc nếu bé sinh trước 37 tuần hay cân nặng dưới 2,5 kg. Nuôi con bằng sữa mẹ cũng giúp giảm nguy cơ.

“Nằm ngửa, trong giường riêng, trong phòng của bạn: đó là tóm tắt về giấc ngủ an toàn.”

Khi nào bạn cần tìm trợ giúp?

Ở trẻ sơ sinh, dấu hiệu bệnh có thể trở nặng rất nhanh. Hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn sống hoặc đến phòng cấp cứu ngay nếu bé: dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên hoặc dưới 36°C; thở rất nhanh hoặc thở gắng sức, thở rên, hoặc bụng hóp vào mỗi lần thở; da, môi hoặc lưỡi tím tái, xám hoặc rất nhợt nhạt; khó đánh thức; có ban không mất đi khi ấn vào; bị co giật; hoặc không có tã ướt trong 12 giờ.

Nếu bé không muốn bú, mềm nhũn hoặc buồn ngủ bất thường, hoặc da hay lòng trắng mắt của bé đang chuyển vàng, hãy liên hệ bác sĩ ngay trong ngày. Nếu bạn cảm thấy có điều gì không ổn, đừng ngần ngại tìm trợ giúp, kể cả vào ban đêm.